Inzethaard in bestaande open haard plaatsen: past het en wat kost het?

Je hebt een open haard die er prachtig uitziet, maar die nauwelijks warmte geeft en het huis vooral leegtrekt. Slopen is zonde, want de schouw hoort bij de kamer. De logische vraag is dan: kan er niet gewoon een dichte haard in die bestaande opening?

Dat kan meestal, en het is vaak de mooiste oplossing. Maar of het bij jou lukt hangt af van drie dingen die je vooraf moet weten: de inbouwmaten van de stookopening, de staat van het bestaande rookkanaal en de manier waarop het toestel verse lucht krijgt. In dit artikel lees je hoe je dat zelf inschat, wat het kost, en wanneer je beter een vrijstaande kachel kunt nemen.

De belangrijkste punten

• Rendementssprong: een open haard haalt in de praktijk 10 tot 20 procent rendement, een moderne houtgestookte inzethaard 75 tot 80 procent. Je stookt met dezelfde hoeveelheid hout een veelvoud aan warmte.
• Maat gaat vóór model: breedte, hoogte én diepte van de stookopening bepalen wat er past. Diepte is bijna altijd de beperkende factor.
• Bijna altijd een nieuw kanaal: in een oud open-haardkanaal komt vrijwel altijd een flexibel rvs kanaal, omdat een dicht toestel andere rookgassen en een kleinere diameter vraagt.
• Weinig sloopwerk: de bestaande boezem blijft in de meeste gevallen staan. Dat scheelt tijd, stof en geld ten opzichte van een volledige verbouwing.
• Reken op 3.500 tot 7.000 euro: toestel, rvs kanaal, afwerkkader en montage samen, sterk afhankelijk van je situatie.
• Niet altijd de beste keuze: is de opening te ondiep of het kanaal in slechte staat, dan is een vrijstaande houtkachel voor de schouw vaak goedkoper én beter.

Wat is een inzethaard precies?

Een inzethaard is een gesloten houtgestookt toestel dat je in de stookopening van een bestaande open haard schuift. Het front zit achter glas, de verbranding is geregeld en de warmte gaat de kamer in in plaats van de schoorsteen.

Je komt drie termen door elkaar tegen. Het verschil is klein maar wel handig om te kennen.

In de praktijk worden inzethaard en inbouwhaard door elkaar gebruikt, want technisch is het vaak hetzelfde toestel. Bij ons in de showroom vind je beide varianten naast elkaar: van inzethaarden voor een bestaande schouw tot inbouwhaarden voor een nieuwe ombouw.

Kan ik een inzethaard in een bestaande open haard plaatsen?

In verreweg de meeste gevallen wel. Een open haard heeft een stookopening en een kanaal, en dat is precies wat een inzethaard nodig heeft. Toch loopt het niet altijd goed af, dus loop deze vier punten na voordat je een toestel uitzoekt.

1. Meet de stookopening, vooral de diepte

Meet de breedte vooraan, de breedte achteraan, de hoogte en de diepte. Veel open haarden lopen naar achteren toe smaller, en dan is de achterbreedte bepalend.

Diepte is de meest voorkomende spelbreker. Moderne inzethaarden zijn ongeveer 40 tot 50 centimeter diep, terwijl oudere ondiepe schouwen soms maar 30 centimeter halen. Zit je daaronder, dan blijft de haard uitsteken of moet de opening worden uitgehakt.

2. Beoordeel het bestaande kanaal

Een open haard rookt heet en droog door een ruim kanaal. Een dicht toestel geeft koelere rookgassen en heeft een veel kleinere doorsnede nodig. Het oude gemetselde kanaal is daar zelden geschikt voor: zonder aanpassing krijg je condens, teervorming en bruine vlekken op de schouw.

Laat het kanaal daarom inspecteren voordat je iets bestelt. Zijn er scheuren, verkeerde bochten of een verkeerd doorsnede-oppervlak, dan bepaalt dat mede of het plan doorgaat. In ons artikel over flexibel rookkanaal in een bestaande schoorsteen lees je precies wanneer die oplossing werkt.

3. Bepaal het benodigde vermogen

Een inzethaard van 10 kW in een goed geïsoleerde woonkamer van 40 vierkante meter is te groot. Je gaat dan te zacht stoken, met roet, zwart glas en te weinig trek als resultaat. Voor de meeste Nederlandse woonkamers zit je goed tussen 5 en 8 kW. Hoe je dat voor jouw situatie uitrekent staat in ons artikel over het vermogen van een houtkachel berekenen.

4. Kijk waar de verbrandingslucht vandaan komt

Een open haard trok gewoon lucht uit de kamer, en dat viel op omdat het overal tochtte. Een gesloten inzethaard verbruikt veel minder lucht, maar in een goed geïsoleerd huis met mechanische ventilatie kan zelfs dat te veel zijn. Dan sluit je het toestel aan op een externe luchttoevoer die buitenlucht rechtstreeks naar de verbrandingskamer brengt.

Kan ik een inzethaard in een bestaande schouw plaatsen?

Ja, en dat is precies waar deze toestellen voor gemaakt zijn. Het verschil tussen een open haard en een schouw is vooral taalkundig: met schouw bedoelen de meeste mensen de gemetselde of gestucte ombouw rond de stookopening.

Die ombouw kan in de meeste gevallen blijven staan. De inzethaard schuift in de opening en de kier tussen toestel en metselwerk wordt afgedicht met een op maat gemaakt stalen kader. Dat kader zorgt er ook voor dat er geen valse lucht langs het toestel de schoorsteen in gaat.

Let wel op twee dingen bij een bestaande schouw:

• Convectielucht. Een inzethaard geeft zijn warmte grotendeels af via lucht die langs de mantel omhoog stroomt. Die lucht moet de kamer in kunnen via roosters in de boezem. Zit de haard volledig dicht ingemetseld, dan blijft de warmte in de schouw hangen.
• Brandbare materialen. Houten balken, een houten schouwrand of gipsplaat in de boezem vragen extra aandacht. De montagehandleiding van het toestel geeft de minimale afstanden, en die zijn bindend.

Kan ik een elektrische inzethaard in een bestaande open haard plaatsen?

Technisch is dat het makkelijkst van allemaal: een elektrische inzethaard heeft geen rookkanaal nodig, alleen een stopcontact. Je schuift hem in de opening en klaar.

De vraag is of het je brengt wat je zoekt. Een elektrische haard geeft sfeer en, afhankelijk van het model, wat bijverwarming van 1 tot 2 kW. Voor echte verwarming van je woonkamer is dat weinig, en je betaalt stroomtarief in plaats van houtprijs.

Wij richten ons bewust op houtgestookte en pelletgestookte toestellen, omdat die daadwerkelijk je hoofdverwarming kunnen ondersteunen. Wil je vooral sfeer zonder stoken, dan is een elektrisch model een prima keuze, maar dan ben je bij een sfeerhaardspecialist beter op je plek dan bij ons.

Wat kost het om een inzethaard in een bestaande open haard te plaatsen?

De prijs valt uiteen in vier posten. Hieronder staan realistische bandbreedtes voor een normale Nederlandse situatie. Ze zijn indicatief: pas na een opname weet je wat jouw klus echt kost.

Voor de meeste woningen kom je daarmee uit tussen 3.500 en 7.000 euro inclusief plaatsing. Loopt het hoger op, dan zit dat bijna altijd in het kanaal: een lastig bereikbaar dak, een gemetseld kanaal met scherpe bochten of een schoorsteen die eerst gerepareerd moet worden.

Waarop kun je verstandig besparen?

• Op het glasformaat, niet op het kanaal. Een recht front is fors goedkoper dan een driezijdig model. Bezuinigen op het rvs kanaal levert alleen maar problemen op.
• Op het seizoen. In het voorjaar en de zomer zijn levertijden en agenda's ruimer dan in oktober.
• Op onnodig maatwerk. Past er een standaardmaat in je opening, neem die dan. Een toestel op maat kost meteen een paar honderd euro extra.

Kun je zelf een inzethaard plaatsen?

Het toestel in de opening schuiven kan een handige doe-het-zelver. Het probleem zit in de rest: het rvs kanaal van boven inbrengen, de aansluiting luchtdicht maken, de doorvoer bij de schoorsteen afwerken en beoordelen of het bestaande kanaal überhaupt geschikt is. Dat is dakwerk en installatiewerk tegelijk.

Er speelt bovendien iets praktisch mee. Verzekeraars vragen bij schade vrijwel altijd om aantoonbaar vakkundige installatie en periodiek onderhoud. Zonder installatiebewijs sta je zwak.

Ons advies: zoek zelf het toestel uit en meet de opening op, maar laat het rookkanaal en de aansluiting over aan een monteur. Zie ook ons stappenplan over een houtkachel laten installeren, dat voor een inzethaard vrijwel identiek verloopt.

Wanneer is een vrijstaande houtkachel slimmer?

Eerlijk is eerlijk: een inzethaard is niet altijd de beste route. Kies liever een vrijstaande kachel vóór de schouw als:

• de stookopening te ondiep is en er flink gehakt moet worden om het toestel kwijt te kunnen;
• de boezem geen ruimte biedt voor convectieroosters, waardoor de warmte in de schouw blijft hangen;
• je budget krap is: een goede vrijstaande kachel met kanaal komt vaak een paar honderd tot duizend euro lager uit;
• je later nog wilt kunnen wisselen van toestel zonder opnieuw te bouwen.

De andere route staat helemaal uitgewerkt in ons artikel over een open haard vervangen door een houtkachel. Samen dekken die twee stukken alle keuzes die je met een bestaande open haard hebt.

Zo pak je het in de praktijk aan

1. Meet je opening. Breedte voor, breedte achter, hoogte en diepte. Noteer ook de hoogte van de schoorsteen en of het dak plat of schuin is.
2. Maak foto's. Van de hele schouw, van de stookopening van dichtbij en van de schoorsteen op het dak.
3. Kom langs of stuur ze op. Met maten en foto's kunnen we in één gesprek zeggen wat er past en wat het ongeveer kost.
4. Laat het kanaal inspecteren. Bij twijfel gaat de camera erin voordat je een toestel bestelt.
5. Plan de montage. Reken buiten het hoogseizoen op enkele weken, in het najaar op langer.

Advies en showroom

In onze showroom in Aalsmeerderbrug staan houtgestookte inzet- en inbouwhaarden brandend opgesteld, zodat je het verschil met een open haard meteen ziet en voelt. Neem de maten van je stookopening mee en een paar foto's van de schouw, dan weet je binnen een half uur waar je aan toe bent.

Onze eigen monteurs verzorgen in Noord-Holland en omgeving de complete installatie, inclusief het flexibele rvs kanaal en het afwerkkader. Wil je liever eerst een prijsindicatie op papier? Stuur je maten en foto's mee via aanvraag prijsopgave, dan rekenen we het voor je door.

Veelgestelde vragen

Kan ik een inzethaard in een bestaande open haard plaatsen?

Ja, in de meeste gevallen. Doorslaggevend zijn de diepte van de stookopening, de staat van het bestaande rookkanaal en de mogelijkheid om convectielucht via roosters de kamer in te laten. Meet je opening op en laat het kanaal inspecteren voordat je een toestel bestelt.

Wat kost het om een inzethaard in een bestaande open haard te plaatsen?

Reken op 3.500 tot 7.000 euro voor toestel, flexibel rvs kanaal, afwerkkader en montage samen. Het toestel zelf kost 1.800 tot 4.000 euro; de rest zit in kanaal en installatie.

Kan ik een elektrische inzethaard in een bestaande open haard plaatsen?

Technisch is dat het eenvoudigst, want er is geen rookkanaal nodig. Je krijgt er wel vooral sfeer voor terug en 1 tot 2 kW bijverwarming. Voor echte warmte in de woonkamer is een houtgestookt toestel de betere keuze.

Kan ik een inzethaard in een bestaande schouw plaatsen?

Ja. De gemetselde of gestucte ombouw kan meestal blijven staan. De kier tussen toestel en metselwerk wordt luchtdicht afgewerkt met een stalen kader op maat.

Moet er altijd een nieuw rookkanaal in?

Vrijwel altijd. Een dicht toestel geeft koelere rookgassen en vraagt een kleinere diameter dan een oud open-haardkanaal. Zonder flexibel rvs kanaal krijg je condens, teer en vlekken op de schouw.

Hoeveel scheelt een inzethaard in houtverbruik?

Fors. Een open haard haalt in de praktijk 10 tot 20 procent rendement, een moderne inzethaard 75 tot 80 procent. Met dezelfde hoeveelheid hout houd je de kamer veel langer warm.

Hoe lang duurt het plaatsen van een inzethaard?

Een normale plaatsing kost één werkdag, soms anderhalve. Moet er gehakt of gestuukt worden, of moet de schoorsteen eerst gerepareerd, dan wordt het een tweede bezoek.