Kachelpijp kiezen en aansluiten: welke diameter, hoeveel bochten en wat mag er wel en niet?

Je zoekt een kachelpijp en je komt terecht in een woud van maten, kleuren en uitvoeringen. Bij de bouwmarkt hangt 150 mm zwart aan het rek, online lees je over dubbelwandig, rvs en flexibel, maar nergens staat wat er bij jouw kachel hoort. Toch bepaalt juist die keuze of je toestel straks lekker trekt of dat je met rook in de kamer zit. In dit artikel lees je hoe je de juiste diameter bepaalt, hoeveel bochten verantwoord zijn, wat wel en niet mag bij het aansluiten en wat je ongeveer betaalt.

De belangrijkste punten

• Vertrekpunt: de aansluitdiameter van je kachel bepaalt de maat van de pijp. Je gaat nooit smaller dan wat de fabrikant voorschrijft.
• Meest voorkomend: 150 mm bij houtkachels, 125 mm bij kleinere toestellen en 80 of 100 mm bij pelletkachels.
• Bochten: hoe minder, hoe beter. Houd het bij maximaal twee bochten in het zichtbare deel en begin met minstens een halve meter recht omhoog vanaf de kachel.
• Enkelwandig of dubbelwandig: in de kamer is enkelwandig gebruikelijk, zodra je door een wand, een zolder of een koude ruimte gaat wordt het dubbelwandig.
• Eén kachel, één kanaal: twee toestellen op één pijp aansluiten mag niet bij houtkachels en pelletkachels.
• Kosten: enkelwandige pijp begint rond €25 tot €60 per meter, dubbelwandig zit meestal tussen €90 en €190 per meter.

Kort gezegd: een kachelpijp is geen los onderdeel dat je op kleur uitkiest. Hij is het eerste stuk van je rookgasafvoer en bepaalt samen met het kanaal erboven hoe goed je kachel straks brandt.

Wat is een kachelpijp precies, en waar houdt hij op?

De kachelpijp is het zichtbare stuk tussen je toestel en het rookkanaal. Vaak is dat het deel in de woonkamer, van de aansluitstomp op de kachel tot aan het plafond of de muurdoorvoer. Vanaf dat punt praten we over het rookkanaal, het deel dat verder omhoog gaat en uiteindelijk boven het dak uitkomt.

Dat onderscheid is meer dan een woordenspel. Aan het zichtbare deel worden andere eisen gesteld dan aan het kanaal erachter. De kachelpijp mag warmte afgeven aan de ruimte, want die warmte is nuttig. Het kanaal in een koude of afgesloten ruimte moet juist isoleren, anders koelen de rookgassen af en krijg je condens en teervorming.

In de praktijk kom je twee opbouwen tegen. Bij een bestaande schoorsteen loopt een korte kachelpijp naar de muur, waarna het kanaal in het gemetselde kanaal verdergaat. Bij nieuwbouw of een woning zonder schoorsteen gaat de pijp recht omhoog en wordt hij bij het plafond overgezet op een geïsoleerd kanaal. Welke onderdelen je daarvoor nodig hebt, vind je bij onze rookkanalen.

Welke diameter kachelpijp voor een houtkachel?

Het antwoord staat op je kachel zelf. Elk toestel heeft een aansluitstomp met een vaste maat, en die maat is je vertrekpunt. Je kiest de pijp dus niet op gevoel of op wat er toevallig in huis ligt.

Deze maten kom je het vaakst tegen:

Kies je toestel dus eerst en de pijp daarna. Zoek je nog, kijk dan bij onze houtkachels, want in de specificaties staat de aansluitmaat altijd vermeld.

Mag je verlopen naar een andere maat?

Vergroten mag meestal, verkleinen niet. Een kanaal dat ruimer is dan de aansluiting van je kachel is technisch te verantwoorden, zolang het niet te ruim wordt. Ga je van 150 naar 200 mm, dan koelen de rookgassen sneller af en kan de trek juist afnemen.

Verkleinen is een ander verhaal. Een kachel die op 150 mm is ontworpen, krijgt op een kanaal van 125 mm zijn rookgassen niet kwijt. Het gevolg merk je direct: slechte trek, rook bij het openen van de deur en een ruit die snel zwart wordt. Doe dit dus niet, ook niet als er toevallig al een smaller kanaal ligt.

Zit je met een bestaand kanaal dat niet past, dan is een flexibele voering vaak de oplossing. Hoe dat werkt, lees je in ons artikel over een flexibel rookkanaal in een bestaande schoorsteen.

Enkelwandig, dubbelwandig of flexibel: wat kies je waar?

De vuistregel is simpel. In de verwarmde ruimte mag de pijp warmte afgeven, dus daar volstaat enkelwandig. Zodra je door een wand, een vloer, een zolder of een schacht gaat, moet het dubbelwandig en geïsoleerd.

Twijfel je waar de grens precies ligt in jouw woning, dan gaan we daar in ons artikel over enkelwandig of dubbelwandig rookkanaal uitgebreid op in. Het complete assortiment vind je bij dubbelwandig rookkanaal en rvs flexibel.

Hoeveel bochten mag een kachelpijp hebben?

Elke bocht kost trek. Rookgassen willen recht omhoog, en elke keer dat je ze laat afbuigen, verlies je snelheid. Daarom geldt: zo recht mogelijk, zo kort mogelijk.

Praktische richtlijnen die onze monteurs aanhouden:

• Begin met minstens 50 cm recht omhoog vanaf de kachel voordat de eerste bocht komt. Een halve meter is het minimum, een hele meter is beter.
• Houd het totaal bij maximaal twee bochten in het zichtbare deel.
• Kies bij voorkeur bochten van 45 graden in plaats van 90 graden. Twee keer 45 graden trekt merkbaar beter dan één haakse bocht.
• Zorg dat elke bocht bereikbaar blijft voor de schoorsteenveger, of plaats een inspectieluik.

Wat doe je met een horizontaal stuk?

Volledig horizontaal is nooit goed. Moet je een stuk naar achteren of opzij overbruggen, geef dat deel dan altijd een stijging van minimaal 5 graden richting het kanaal. Houd zo'n stuk kort, in de praktijk niet langer dan ongeveer een meter.

Ook je totale kanaalhoogte telt mee. Onder de vier meter vanaf de kachel tot de uitmonding wordt goede trek lastig, hoe netjes je pijp ook ligt. Vijf meter of meer is een prettige werkhoogte.

Kun je twee kachels op één pijp aansluiten?

Nee. Bij houtkachels en pelletkachels krijgt elk toestel zijn eigen rookkanaal. Dat is geen overdreven voorzichtigheid, maar een harde praktijkregel uit NEN 2757.

De reden is logisch als je erover nadenkt. Twee toestellen op één kanaal beïnvloeden elkaar. Stookt de een en de ander niet, dan zoekt de rook de weg van de minste weerstand en komt hij bij het koude toestel de kamer in. Bij een gesloten kachel is dat gevaarlijk, omdat er koolmonoxide mee naar binnen kan komen.

Heb je een oude schoorsteen met meerdere kanalen ernaast, dan kun je die vaak wel apart benutten. Elk kanaal krijgt dan zijn eigen voering en zijn eigen toestel. Dat laten we altijd eerst inspecteren, want de scheidingswandjes tussen oude kanalen zijn niet altijd meer dicht.

Hoe hoog moet een kachelpijp uitsteken?

Waar het kanaal uitkomt, valt onder het Besluit bouwwerken leefomgeving en NEN 2757-1. De uitmonding hoort boven het dak te liggen, buiten de zone waar de wind rookgassen terug naar beneden drukt.

De hoofdlijn ziet er zo uit:

• Bij een schuin dak: doorgaans minimaal 0,5 meter boven de nok, of ver genoeg van de nok af om buiten de windzone te blijven.
• Bij een plat dak: minimaal ongeveer 1 meter boven het dakvlak, afhankelijk van opbouwen, dakranden en installaties in de buurt.
• Minimaal 1 meter afstand tot de perceelgrens.
• Hoger dan omliggende dakkapellen, schoorstenen of hogere bebouwing binnen de invloedszone.

Bij een plat dak spelen er meer factoren mee dan bij een pannendak. Die situatie behandelen we apart in ons artikel over een rookkanaal door een plat dak.

Kleur en afwerking: wat past bij je interieur?

De techniek bepaalt de maat, jouw smaak bepaalt het uiterlijk. Er zijn drie afwerkingen die je het meest tegenkomt.

• Mat zwart gepoedercoat. De standaard van dit moment. Past bij vrijwel elke moderne kachel en blijft mooi als je hem niet schuurt.
• Blauw gegloeid staal. Onbehandeld staal met een blauwgrijze gloed. Klassiek en warm van uitstraling, maar gevoeliger voor vocht en roest.
• Geëmailleerd of rvs. Emaille is glanzend en makkelijk schoon te houden. Roestvast staal kies je vooral buiten of in vochtige situaties.

Wat je vooral wilt voorkomen, is een pijp in een net andere zwarttint dan je kachel. Neem daarom bij twijfel een onderdeel of een foto mee naar de showroom en houd het naast elkaar.

Zelf monteren of laten aansluiten?

Een rechte pijp van kachel naar bestaande muurdoorvoer is voor een handige doe-het-zelver goed te doen. Zodra er een doorvoer, een dakwerk of een nieuw kanaal bij komt kijken, wordt het een ander verhaal.

Denk ook aan je verzekering. Bij schade wordt gekeken of het toestel is aangesloten volgens de handleiding en de geldende normen. Een montagebon van een vakman is dan prettig bewijs.

Wat kost een dubbelwandige kachelpijp per meter?

De prijs hangt af van de diameter, het merk, de wanddikte en de afwerking. Als richtlijn kun je aanhouden:

Reken daarnaast op de losse onderdelen. Bochten, een T-stuk met inspectieluik, een verloop, muurbeugels, een dakdoorvoer en een kap tellen bij elkaar vaak flink op. Bij een complete opstelling van kachel tot boven het dak zit het materiaal meestal tussen €600 en €1.500, exclusief montage. Al die losse delen vind je bij rookkanaal onderdelen.

Even samen naast elkaar leggen?

Een kachelpijp uitzoeken gaat een stuk makkelijker als je hem in het echt ziet. In onze showroom in Aalsmeerderbrug staan de uitvoeringen naast elkaar, van mat zwart tot blauw gegloeid, en staan de kachels brandend opgesteld. Neem de gegevens van je toestel mee, of een foto van de situatie thuis, dan rekenen we ter plekke uit wat je nodig hebt. Twijfel je over de opbouw, dan komt een van onze monteurs eerst kijken voordat er iets besteld wordt.

Veelgestelde vragen

Welke diameter kachelpijp heb ik nodig?

De aansluitmaat van je kachel is leidend. Bij houtkachels is dat meestal 150 mm, bij compacte toestellen 120 of 125 mm en bij pelletkachels 80 of 100 mm. Kijk in de handleiding of meet de aansluitstomp op.

Mag ik een kachelpijp van 150 naar 125 mm verkleinen?

Nee. Verkleinen belemmert de afvoer van rookgassen en veroorzaakt slechte trek, zwart glas en rook in de kamer. Vergroten mag in veel gevallen wel, maar overdrijf het niet.

Hoeveel bochten mag ik in een kachelpijp maken?

Houd het bij maximaal twee in het zichtbare deel en kies liever twee keer 45 graden dan één haakse bocht. Begin altijd met een recht stuk van minstens 50 cm boven de kachel.

Kan ik een houtkachel en een pelletkachel op hetzelfde kanaal aansluiten?

Nee. Elk toestel heeft een eigen rookkanaal nodig. Bij een gedeeld kanaal kunnen rookgassen bij het niet stokende toestel de woning in komen.

Hoe ver moet een enkelwandige kachelpijp van de muur blijven?

De handleiding van je kachel is bepalend. Als vuistregel houden onze monteurs drie keer de diameter aan tot brandbaar materiaal, dus ongeveer 45 cm bij een pijp van 150 mm.

Kan ik een kachelpijp bij de bouwmarkt kopen?

Losse pijpen liggen daar zeker, maar het assortiment is beperkt tot de gangbare maten. Zodra je een verloop, een specifieke kleur of een geïsoleerde doorvoer nodig hebt, kom je er niet uit met een standaardschap.

Hoe vaak moet een kachelpijp schoongemaakt worden?

Bij normaal gebruik hoort de hele afvoer, dus pijp en kanaal, minstens één keer per jaar geveegd te worden. Stook je intensief of met wat vochtiger hout, dan is twee keer per stookseizoen verstandiger.