Je hoort het steeds vaker: houtkachels worden verboden, gemeentes grijpen in en straks mag je helemaal niet meer stoken. Maar klopt dat eigenlijk? Of wordt er meer gezegd dan er feitelijk veranderd is? Als je nadenkt over een houtkachel plaatsen in 2026 of er net eentje wilt laten installeren, wil je weten waar je aan toe bent. In dit artikel lees je welke regels er gelden, wat Ecodesign precies inhoudt en hoe gemeentes hiermee omgaan.
De belangrijkste punten
- Toegestaan: ja, je mag in 2026 gewoon een houtkachel laten plaatsen in Nederland. Er is geen landelijk verbod.
- Ecodesign: sinds 1 januari 2022 moeten alle nieuw verkochte houtkachels aan de Ecodesign-richtlijn voldoen. Dat gaat over rendement en uitstoot, niet over een verbod.
- Gemeente: sommige gemeentes stellen aanvullende eisen of hanteren lokale beleidsregels rond houtrook. Dit verschilt per gemeente.
- Rookkanaal: de eisen aan het rookkanaal zijn onveranderd. Een correct aangelegd en goedgekeurd rookkanaal is verplicht.
- Installatie: laat een houtkachel altijd plaatsen door een erkend installateur. Fouten kunnen gevolgen hebben voor je veiligheid en je verzekering.
- Stookgedrag: ook met een moderne kachel blijf je zelf verantwoordelijk voor hoe en wanneer je stookt. Stookalert en lokale regels gelden onverkort.
Mag je in 2026 een houtkachel plaatsen?
Ja, je mag in 2026 een houtkachel laten plaatsen. Er is geen landelijk verbod op houtkachels en er zijn op dit moment geen concrete plannen om dat in te voeren. Wat er wel is: strengere eisen aan het toestel (Ecodesign), bestaande bouwtechnische regels voor het rookkanaal en lokaal beleid van sommige gemeentes.
De sleutel zit in een goede installatie, een geschikt toestel en verantwoord stookgedrag. Bekijk ons assortiment houtkachels voor een eerste beeld van de mogelijkheden.
Wat is Ecodesign en wat betekent het voor jou?
Ecodesign is een Europese richtlijn die minimumeisen stelt aan de energie-efficiëntie en uitstoot van verwarmingstoestellen, waaronder houtkachels. Sinds 1 januari 2022 mogen in de EU alleen nog houtkachels worden verkocht die aan deze normen voldoen.
Wat regelt Ecodesign concreet?
- Minimumrendement: een houtkachel moet een bepaald percentage van de energie in het hout omzetten in warmte. Oudere kachels haalden soms maar 40 tot 50 procent; moderne Ecodesign-kachels zitten doorgaans boven de 75 procent.
- Maximale uitstoot: er gelden bovengrenzen voor fijnstof, koolmonoxide (CO), organische gassen en stikstofoxiden. Nieuwe kachels stoten veel minder uit dan oudere modellen.
- Testprocedure: fabrikanten moeten aantonen dat hun kachels onder gestandaardiseerde omstandigheden aan de eisen voldoen.
Wat betekent Ecodesign niet?
Ecodesign betekent niet dat houtkachels worden verboden. Het betekent dat je in 2026 geen nieuwe kachel meer kunt kopen die niet aan de eisen voldoet. Alle kachels die je nu in een showroom of webshop tegenkomt, voldoen hier al aan, anders mogen ze niet worden verkocht.
Heb je nog een oudere kachel staan? Die mag je in de meeste gevallen gewoon blijven gebruiken. Er is geen verplichting om bestaande toestellen te vervangen, al kan het qua rendement en uitstoot wel verstandig zijn om te upgraden.
Welke landelijke regels gelden voor het plaatsen van een houtkachel?
Los van Ecodesign zijn er bouwtechnische regels waaraan je installatie moet voldoen. Deze komen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de bijbehorende normen.
Rookkanaal
- Het rookkanaal moet geschikt zijn voor houtstook en voldoen aan de NEN-norm voor rookgasafvoer.
- Een verticale uitmonding boven het dak is verplicht. Een gevelafvoer (horizontaal door de muur) is bij houtkachels niet toegestaan.
- Het kanaal moet brandwerend worden doorgevoerd door vloeren en daken.
- De minimale treklengte en diameter zijn afhankelijk van het toestel en de woningsituatie.
Bekijk ons aanbod rookkanalen voor een overzicht van de opties.
Veiligheidsafstanden
Rond de kachel gelden vaste veiligheidsafstanden tot brandbare materialen zoals muren, meubels en gordijnen. Deze staan in de installatiehandleiding van de fabrikant en moeten altijd worden aangehouden.
Luchttoevoer
In goed geïsoleerde woningen is externe luchttoevoer vaak nodig om onderdruk te voorkomen en een goede verbranding te garanderen. Zonder voldoende lucht kan de kachel slecht trekken of kan rook de woonruimte binnenkomen.
Vloerbescherming
Brandbare vloeren moeten worden beschermd met een geschikte vloerplaat, conform de specificaties van de fabrikant.
Vergunning
In de meeste gevallen is voor het plaatsen van een houtkachel en rookkanaal geen omgevingsvergunning nodig. Uitzonderingen zijn monumentale panden, beschermde stads- of dorpsgezichten, woningen met een VvE en situaties waarbij de draagconstructie wordt gewijzigd.
Wat kan jouw gemeente eisen?
Hier zit in de praktijk de meeste verwarring. Er is geen landelijk verbod, maar gemeentes hebben wel de ruimte om lokaal beleid te voeren rond houtrook en luchtkwaliteit.
Wat gemeentes kunnen doen
- Stookverboden bij luchtkwaliteitswaarschuwingen: sommige gemeentes hanteren een tijdelijk stookverbod wanneer de luchtkwaliteit slecht is. Stookalert geeft hier een indicatie van.
- Overlastregels: als buren structurele overlast ervaren van houtrook, kan de gemeente optreden op basis van de Omgevingswet of lokale verordeningen.
- Beleid bij nieuwbouw: enkele gemeentes ontmoedigen of beperken houtstook in nieuwbouwwijken, bijvoorbeeld via bestemmingsplanregels of duurzaamheidsafspraken.
- Geen generiek verbod: geen enkele gemeente in Nederland heeft op dit moment een algeheel verbod op het plaatsen of gebruiken van houtkachels. Wel verschilt het beleid per gemeente.
Wat je zelf kunt doen
- Check voor aanschaf of jouw gemeente specifiek beleid heeft rond houtstook.
- Informeer bij de gemeente of er beperkingen gelden voor jouw straat of wijk.
- Houd rekening met Stookalert en stook niet bij code rood of oranje.
- Zorg voor droog hout, een goede aansteekmethode en regelmatig onderhoud. Dat voorkomt de meeste overlast.
Koolmonoxide melder bij een houtkachel: verplicht of niet?
Een koolmonoxide (CO) melder is niet wettelijk verplicht bij een houtkachel, maar wordt door installateurs en brandweer sterk aangeraden. Koolmonoxide is een reukloos en kleurloos gas dat vrijkomt bij een slechte verbranding of lekkend rookkanaal. Een melder slaat alarm voordat CO-waarden gevaarlijk worden.
Plaatst een CO-melder het liefst in elke ruimte waar een toestel staat dat op verbranding werkt. Let bij aanschaf op het CE-keurmerk en de norm EN 50291. Vervang de melder conform de levensduur die op het apparaat staat, doorgaans vijf tot zeven jaar.
Kan ik een houtkachel plaatsen zonder schoorsteen?
Een houtkachel heeft altijd een rookgasafvoer nodig die verticaal uitmondt boven het dak. Zonder schoorsteen of rookkanaal is een houtkachel niet te plaatsen. Heb je geen bestaande schoorsteen? Dan kan in veel gevallen een nieuw dubbelwandig rookkanaal langs of door het pand worden aangelegd.
De route van dat kanaal, de lengte, het aantal bochten en de dakdoorvoer bepalen of het technisch haalbaar is en wat het kost. Een inspectie ter plekke is dan de eerste stap.
Veelgemaakte fouten bij het oriënteren op een houtkachel
In de praktijk zien we dat mensen soms op basis van onvolledige informatie beslissingen nemen. Een paar veelvoorkomende misvattingen:
“Houtkachels worden toch verboden?”
Nee. Er is geen verbod en er zijn geen concrete plannen voor een verbod. Wat er wel is: strengere eisen aan toestellen (Ecodesign), lokaal beleid en maatschappelijke discussie. Dat is iets anders dan een verbod.
“Een Ecodesign-kachel mag altijd en overal”
Een Ecodesign-kachel voldoet aan de emissie-eisen, maar dat ontslaat je niet van de plicht om verantwoord te stoken, lokale regels te respecteren en je installatie correct te laten uitvoeren.
“Ik mag mijn oude kachel gewoon houden”
In principe wel, maar een oude kachel met een laag rendement en hoge uitstoot kan bij overlastklachten een probleem worden. Bovendien stook je er duurder en minder zuinig mee. Upgraden kan een verstandige keuze zijn.
“Ik kan zelf een houtkachel plaatsen”
Technisch gezien verbiedt niemand het, maar het is sterk af te raden. Fouten bij de installatie, vooral rond het rookkanaal, kunnen leiden tot brandgevaar, rookgasproblemen en afwijzing door je verzekeraar bij schade.
Wanneer is een houtkachel plaatsen in 2026 een slimme keuze?
Een houtkachel past goed bij jouw situatie als:
- Je een grondgebonden woning hebt, of een bovenwoning met een geschikte schoorsteenroute.
- Er ruimte is voor een rookkanaal dat verticaal door het dak uitmondt.
- Je bereid bent te investeren in een correcte installatie door een vakman.
- Je geniet van de beleving van echt vuur en bereid bent om actief te stoken.
- Je hout kunt opslaan en verwerken.
- Je rekening houdt met buren, seizoen en lokale regels.
Wat kost het plaatsen van een houtkachel in 2026?
Een exacte prijs noemen is lastig, omdat elke situatie anders is. De kosten hangen af van:
- Het type kachel: een compacte vrijstaande kachel is anders geprijsd dan een grote inbouwhaard met maatwerk.
- Het rookkanaal: moet er een nieuw kanaal worden aangelegd of is er een bestaande schoorsteen bruikbaar? De route, lengte en het type kanaal bepalen een groot deel van de kosten.
- De installatie: de complexiteit van de doorvoerroute, de luchttoevoer en eventuele bouwkundige aanpassingen.
- Afwerking: denk aan een vloerplaat, wandbescherming of aanpassing van het bestaande schouwmeubel.
In de praktijk varieert de totale investering, inclusief kachel, rookkanaal en installatie, per situatie sterk. Een realistisch beeld ontstaat alleen na een inspectie ter plaatse. We geven bewust geen exacte bedragen.
Kom langs voor eerlijk advies aan de Aalsmeerderdijk
Twijfel je of een houtkachel bij jouw woning en situatie past? Of wil je weten welke regels er in jouw gemeente gelden? Kom langs in onze showroom aan de Aalsmeerderdijk. Je ziet verschillende kachels in werking, voelt het verschil en krijgt direct antwoord op al je vragen van onze eigen installatiemonteurs.
Liever eerst vrijblijvend de mogelijkheden bespreken?
Maak een afspraak of neem contact op voor een oriënterend gesprek.
Veelgestelde vragen
Is er een verbod op houtkachels in 2026?
Nee, er is geen landelijk verbod op houtkachels in Nederland. Je mag in 2026 gewoon een houtkachel laten plaatsen, mits het toestel aan de Ecodesign-eisen voldoet en de installatie aan de bouwtechnische regels voldoet.
Wat is Ecodesign precies?
Ecodesign is een Europese richtlijn die sinds 1 januari 2022 minimumeisen stelt aan het rendement en de maximale uitstoot van houtkachels. Alle nieuw verkochte kachels moeten hieraan voldoen.
Moet ik mijn oude houtkachel vervangen?
Nee, er is geen wettelijke plicht om een bestaande houtkachel te vervangen. Een oudere kachel mag je blijven gebruiken. Upgraden kan wel verstandig zijn vanwege beter rendement, lagere uitstoot en minder kans op overlastklachten.
Heb ik een vergunning nodig voor een houtkachel?
In de meeste gevallen niet. Het plaatsen van een houtkachel en rookkanaal valt doorgaans onder vergunningsvrij bouwen. Uitzonderingen gelden voor monumentale panden, beschermde gebieden, VvE-situaties en ingrepen in de draagconstructie.
Mag mijn gemeente houtstook verbieden?
Een gemeente kan geen algeheel verbod op houtstook instellen, maar kan wel lokaal beleid voeren. Denk aan tijdelijke stookverboden bij slechte luchtkwaliteit, overlastregels en beperkingen in nieuwbouwwijken.
Hoe weet ik of mijn kachel Ecodesign-goedgekeurd is?
Alle houtkachels die nu nieuw worden verkocht in de EU voldoen aan Ecodesign. Check bij twijfel het energielabel of de productdocumentatie van de fabrikant. In onze showroom verkopen we uitsluitend kachels die aan alle geldende normen voldoen.
Kan ik een houtkachel plaatsen in een huurwoning?
Alleen met schriftelijke toestemming van je verhuurder. In de meeste gevallen zal de verhuurder ook eisen dat de installatie wordt uitgevoerd door een erkend installateur. Vraag dit altijd op voordat je een kachel koopt.
Kan ik een houtkachel plaatsen zonder bestaande schoorsteen?
Ja, dat is mogelijk. Dan wordt er een nieuw rookkanaal aangelegd dat verticaal door of langs het pand naar buiten uitmondt. Of dat in jouw situatie haalbaar is, hangt af van de route, de lengte en de dakconstructie. Een inspectie ter plekke geeft uitsluitsel.
Waar moet ik op letten bij het kiezen van een installateur?
Kies een installateur met ervaring in houtkachels en rookkanalen. Controleer of het bedrijf werkt volgens de geldende normen en vraag naar referenties. Een goede installateur komt altijd eerst ter plaatse kijken voordat er een offerte wordt gemaakt.
Kan ik een houtkachel combineren met mijn cv-ketel?
Ja, dat kan. Een houtkachel wordt vaak gebruikt als sfeerverwarming en bijverwarming naast de cv. Het is geen vervanging van je centrale verwarming, maar een aanvulling die op koude dagen het gasverbruik kan verlagen.