Schoorsteen inspectie: wanneer vegen niet genoeg is en hoe je het rapport leest

Je laat je schoorsteen elk jaar vegen, dus je zit goed. Dat denken veel stokers, tot de veger zegt dat hij "even met de camera wil kijken". Een schoorsteen inspectie gaat verder dan vegen: je krijgt te zien in welke staat het kanaal is, van binnen en van buiten. Dit stookseizoen staat het onderwerp extra in de aandacht door een reeks schoorsteenbranden in het hele land.

In dit artikel lees je wanneer een inspectie echt nodig is, wat een camera wel en niet laat zien en hoe je het rapport leest. Je leest ook wat het kost en wat je doet als de uitslag tegenvalt.

De belangrijkste punten

• Verschil: vegen maakt het kanaal schoon, een inspectie beoordeelt de staat van het kanaal. Het zijn twee verschillende klussen, al worden ze vaak in één bezoek gedaan.
• Wanneer: na een schoorsteenbrand, bij aankoop van een huis, voordat je een nieuwe kachel op een oud kanaal aansluit en bij klachten zoals vlekken of slechte trek.
• Camera: een camera laat scheuren, losse voegen, glansroet, vernauwingen en verkeerde aansluitingen zien die je bij vegen niet opmerkt.
• Rapport: een goed rapport noemt per gebrek de plek, de ernst en het advies. Met alleen "afgekeurd" kun je weinig.
• Kosten: reken op een losse inspectie of een toeslag bovenop de veegbeurt. De prijs hangt af van hoogte, bereikbaarheid en het aantal kanalen.
• Na een slechte uitslag: vaak is een rvs-rookkanaal in de bestaande schoorsteen de oplossing, soms is herstel van het metselwerk genoeg.

Wat is een schoorsteen inspectie precies?

Bij een schoorsteen inspectie beoordeelt een vakman of je schoorsteen veilig is om op te stoken. Hij kijkt naar het kanaal waar de rook doorheen gaat, de aansluiting van de kachel en de buitenkant van de schoorsteen op het dak. Bij een camera inspectie laat hij een kleine camera door het kanaal zakken en bekijk je de beelden op een scherm.

Een veegbeurt is iets anders. De veger borstelt het roet en de aanslag uit het kanaal, zodat de rook vrij kan wegtrekken. Een goede veger kijkt daarbij ook mee, maar zonder camera ziet hij alleen de onderkant en de bovenkant van het kanaal. Wat daartussen zit, blijft verborgen.

Vegen, inspecteren of keuren: wat is het verschil?

Let vooral op die laatste regel. Een bouwkundig keurder bij de aankoop van een huis kijkt meestal alleen naar de buitenkant van de schoorsteen. Wil je zeker weten of je er een kachel op kunt aansluiten, dan heb je een aparte inspectie van het kanaal nodig.

Wanneer is vegen niet genoeg?

Bij een kanaal in goede staat, een moderne kachel en droog hout is een jaarlijkse veegbeurt vaak voldoende. Er zijn situaties waarin je meer wilt weten dan "het kanaal is schoon".

Na een schoorsteenbrand

Een schoorsteenbrand kan in korte tijd temperaturen van ruim 1000 graden bereiken. Gemetselde kanalen en oude stalen pijpen kunnen daardoor scheuren, ook als je van buiten niets ziet. Stook pas weer als een vakman het kanaal over de volle lengte heeft gecontroleerd. Veel verzekeraars vragen na een brand ook om een inspectierapport.

Bij aankoop van een huis met schoorsteen

Een schoorsteen die jaren niet gebruikt is, kan vogelnesten, losgeraakte stenen of verpulverde voegen bevatten. Je weet ook niet altijd wat er vroeger op aangesloten zat. Laat een inspectie doen voordat je de eerste keer stookt, of bij voorkeur al voor de koop als je plannen hebt met een kachel.

Als je een nieuwe kachel op een oud kanaal aansluit

Dit is in onze praktijk de meest voorkomende reden. Een moderne houtkachel of pelletkachel stookt zuiniger en levert koelere rookgassen dan een oude open haard. In een te wijd of beschadigd gemetseld kanaal koelen die gassen snel af. Dat geeft condens, teer en slechte trek. Een inspectie vooraf laat zien of het kanaal bruikbaar is of dat er een binnenkanaal in moet.

Bij klachten tijdens het stoken

Een paar signalen waarbij je niet moet wachten op de jaarlijkse beurt:

• Bruine of gele vlekken op muur of plafond rond de schoorsteen
• Rook die terugslaat de kamer in, ook bij een goed brandend vuur
• Een teerachtige geur, vooral bij vochtig weer
• Stukjes steen of veel los roet onderin de kachel of de schoorsteen
• Een CO-melder die afgaat zonder duidelijke oorzaak

Bij een rieten dak of een ongewone constructie

Bij een rieten kap zijn de eisen aan het kanaal en de uitmonding strenger, en de gevolgen van een brand groter. Hetzelfde geldt voor schoorstenen die door houten vloeren of een zolder met opslag lopen. Een inspectie geeft hier zekerheid die je met vegen alleen niet krijgt.

Wat laat een camera inspectie van de schoorsteen zien?

Een camera inspectie maakt zichtbaar wat er tussen de onderkant en de bovenkant van het kanaal gebeurt. De veger of specialist laat de camera langzaam zakken en bespreekt wat hij ziet.

Wat een camera wel ziet

• Scheuren en losse voegen in gemetselde kanalen. Daardoor kunnen rookgas en vonken in de muur of op zolder terechtkomen.
• Glansroet: een harde, glimmende teerlaag die je niet met een gewone borstel weg krijgt. Dit is de brandstof voor een schoorsteenbrand.
• Vernauwingen en obstakels zoals nesten, losse stenen of ingezakte delen.
• Verkeerde aansluitingen, bijvoorbeeld een kachelpijp die te ver in het kanaal steekt of een tweede toestel op hetzelfde kanaal.
• Schade aan een bestaand binnenkanaal: losse koppelingen, gaten of een flexibele buis die is ingezakt.

Wat een camera niet ziet

Een camera kijkt naar de binnenkant. Hij ziet niet hoe het met het lood op het dak gaat, of de afdekplaat lekt of hoe dik de muur is rond het kanaal. Daarvoor is een visuele controle van de buitenkant nodig. Een goede inspectie combineert dus allebei.

Hoe lees je het rapport van een schoorsteen inspectie?

Na de inspectie krijg je een rapport. Daar zit voor jou de waarde in, dus kijk er goed naar. De schoorsteenvegers die zijn aangesloten bij de ASPB, de brancheorganisatie van schoorsteenvegers, werken met een vast modelrapport. Andere bedrijven hebben hun eigen opzet.

Wat er minimaal in moet staan

• Het adres, de datum en wie de inspectie heeft gedaan
• Welke kanalen zijn bekeken en op welk toestel ze zijn aangesloten
• Per gebrek: waar het zit (bijvoorbeeld "op 3 meter hoogte, achterwand"), hoe ernstig het is en wat het advies is
• Foto's of een video van de belangrijkste bevindingen
• Een eindoordeel: veilig te gebruiken, te gebruiken na herstel of niet gebruiken

Zo vertaal je de uitslag naar een beslissing

Staat er alleen "afgekeurd" zonder uitleg? Vraag dan door. Je wilt weten wat er mis is en waar, zodat je offertes kunt vergelijken op hetzelfde probleem.

Wat kost een schoorsteen inspectie?

Een eenvoudige visuele controle doet een goede veger vaak mee bij de veegbeurt. Een camera inspectie is meestal een aparte dienst of een toeslag. De prijs hangt af van:

• de hoogte van de schoorsteen en hoe makkelijk het dak bereikbaar is
• het aantal kanalen dat bekeken moet worden
• of je een uitgebreid rapport met beelden wilt
• of de inspectie samen met een veegbeurt wordt gedaan

Vraag vooraf naar de prijs en wat er in het rapport komt. Een inspectie die je ergens tientallen euro's goedkoper vindt, is weinig waard als je geen beelden en geen concreet advies krijgt.

Wat kost het vegen van de schoorsteen?

Een gewone veegbeurt kost meestal tussen ongeveer 60 en 110 euro. Extra kanalen, dakwerk en een camera inspectie komen daar bovenop. Een uitgebreid overzicht van frequentie en kosten per toestel lees je in ons artikel over hoe vaak je de schoorsteen moet laten vegen.

Hoe vaak moet je een schoorsteen schoonmaken?

De vuistregel is één keer per jaar bij normaal gebruik en twee keer per jaar als je de kachel als hoofdverwarming gebruikt. Een open haard vervuilt sneller dan een moderne gesloten houtkachel. Een inspectie hoeft niet jaarlijks, maar wel bij de situaties die hierboven staan. Merkt de veger iets op, laat dan meteen een camera inspectie doen.

Is het verplicht om je schoorsteen te laten vegen?

Nee, er is geen landelijke wet die je verplicht om je schoorsteen te laten vegen of te laten inspecteren. Als eigenaar ben je wel verantwoordelijk voor een veilige installatie. Bij schade kijkt je verzekeraar vaak naar het onderhoud. Een veegbewijs en een inspectierapport van een erkend bedrijf helpen je dan om aan te tonen dat je goed voor je schoorsteen hebt gezorgd. Bewaar ze digitaal bij je polis en het installatierapport van je kachel.

Heb je een vergunning nodig om je schoorsteen te verwijderen?

Soms leidt een slechte uitslag tot de keuze om de schoorsteen helemaal te laten verwijderen. In veel gevallen is daar geen omgevingsvergunning voor nodig. Er zijn wel uitzonderingen:

• je woning is een monument of ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht
• het omgevingsplan van je gemeente stelt eisen aan het aanzicht van het dak
• de schoorsteen draagt een deel van de constructie, of je woont in een appartement waar de VvE moet instemmen

Check je situatie via het Omgevingsloket of bij je gemeente voordat je de opdracht geeft. Bedenk ook dat je na het verwijderen niet zomaar weer een kachel kunt aansluiten. Wil je later toch stoken, dan heb je een nieuw rookkanaal nodig.

Wat doe je na een slechte uitslag?

Een afgekeurd kanaal betekent niet dat je nooit meer kunt stoken. Meestal zijn er drie routes.

Herstel van het metselwerk

Gaat het om de buitenkant, zoals losse voegen, kapot lood of een lekkende afdekplaat, dan is herstel vaak genoeg. Welk werk bij welk probleem hoort, lees je in ons artikel over schoorsteen renoveren aan de buitenkant en de binnenkant.

Een rvs-binnenkanaal in de bestaande schoorsteen

Zit het probleem binnenin, dan is een rvs-rookkanaal door de oude schoorsteen in onze praktijk de meest gekozen oplossing. De oude schoorsteen dient dan als koker en het nieuwe kanaal voert de rook veilig af, in precies de diameter die je kachel nodig heeft. Loopt de schoorsteen niet recht, dan kan een buigzame buis uitkomst bieden. Wanneer dat slim is, lees je in ons artikel over een flexibel rookkanaal in een bestaande schoorsteen.

Een volledig nieuw rookkanaal

Is de schoorsteen niet meer te redden, of wil je de kachel ergens anders plaatsen? Dan kan een dubbelwandig rookkanaal binnen of langs de gevel de beste keuze zijn. Bekijk de mogelijkheden in onze collectie rookkanalen.

Praktisch advies: zo pak je het aan

• Plan op tijd. Vanaf oktober zitten de agenda's van vegers vol. Een inspectie in de zomer of het vroege najaar geeft je tijd om herstel te regelen voordat je wilt stoken.
• Kies een erkend bedrijf. Vraag of de veger is aangesloten bij een brancheorganisatie en of je een schriftelijk rapport met beelden krijgt.
• Kijk mee. Vraag of je de beelden live mag zien. Zo begrijp je het rapport beter en kun je meteen vragen stellen.
• Vergelijk offertes op hetzelfde probleem. Gebruik het rapport als basis, zodat elk bedrijf een prijs geeft voor dezelfde oplossing.
• Stook niet bij twijfel. Bij scheuren of na een schoorsteenbrand wacht je op het oordeel van een vakman.

Advies nodig na je inspectie?

Heb je een rapport gekregen en weet je niet goed wat je ermee moet? Of wil je een nieuwe kachel aansluiten op een bestaande schoorsteen? Bij Houtstook enzo kijken we samen met je naar de uitslag en adviseren we welk rookkanaal past bij jouw kachel en jouw schoorsteen. Onze eigen monteurs plaatsen rvs-binnenkanalen en complete rookkanalen in Noord-Holland en omgeving.

Kom langs in onze showroom in Aalsmeerderbrug en neem je rapport mee. Dan kijken we samen wat de slimste en veiligste oplossing is.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een schoorsteen inspectie en vegen?

Bij vegen wordt het kanaal schoongemaakt. Bij een inspectie wordt de staat van het kanaal beoordeeld, vaak met een camera. Je krijgt dan een rapport met de gebreken en een advies.

Hoe lang duurt een camera inspectie van de schoorsteen?

Voor één kanaal ben je meestal binnen een uur klaar. Bij meerdere kanalen of een lastig bereikbaar dak duurt het langer.

Moet ik na een schoorsteenbrand altijd een inspectie laten doen?

Ja. Ook als je aan de buitenkant niets ziet, kan het kanaal gescheurd zijn. Stook pas weer als een vakman het kanaal over de volle lengte heeft gecontroleerd.

Kan ik zelf mijn schoorsteen inspecteren met een camera?

Je kunt zelf kijken, maar je mist de kennis om te beoordelen wat je ziet. Verzekeraars accepteren een eigen inspectie bovendien meestal niet als bewijs van onderhoud.

Is een camera inspectie nodig bij een nieuw rvs-rookkanaal?

Bij een nieuw en goed geplaatst rvs-kanaal is dat meestal niet nodig. De jaarlijkse veegbeurt volstaat dan, tenzij er klachten zijn of er een schoorsteenbrand is geweest.

Kijkt een bouwkundige keuring ook in het rookkanaal?

Meestal niet. Een bouwkundig keurder beoordeelt vooral de buitenkant van de schoorsteen. Wil je weten of je er een kachel op kunt aansluiten, laat dan een aparte inspectie van het kanaal doen.

Wat kost een rookkanaal inspectie?

Dat hangt af van de hoogte, de bereikbaarheid, het aantal kanalen en het soort rapport. Vaak is het een toeslag bovenop de veegbeurt. Vraag vooraf naar de prijs en wat er in het rapport staat.